Effektiv kommunikasiya mesajın nə deyilməsindən əlavə, necə, kimə və hansı üslubda çatdırılmasından asılıdır. Yaxşı hazırlanmış mesaj insanın diqqətini cəlb etməli, ona aydın məlumat verməli və təşkilata olan inamı gücləndirməlidir.
PR kommunikasiyasının uğurunu müəyyən edən üç mühüm amil vardır: ton, aydınlıq və auditoriyanın gözləntiləri. Bu amillər bir-biri ilə sıx bağlıdır. Mesajın məzmunu nə qədər əhəmiyyətli olsa da, yanlış üslubda təqdim edildikdə və ya auditoriya tərəfindən düzgün anlaşılmadıqda gözlənilən nəticəni verməyə bilər.
1. Ton – təşkilatın auditoriya ilə danışıq tərzi
Ton mesajın emosional çalarını, münasibətini və ifadə formasını müəyyən edir. Başqa sözlə, təşkilatın insanlarla necə danışdığını göstərir.
Məsələn, yeni texnologiya təqdim edən şirkət daha dinamik və səmimi üslub seçə bilər. Tibb müəssisəsi isə sağlamlıq, müalicə və təhlükəsizliklə bağlı məlumatları təqdim edərkən sakit, məsuliyyətli və etibarlı ton saxlamalıdır.
Tibb müəssisələrinin kommunikasiya fəaliyyətində ton xüsusilə əhəmiyyətlidir. Pasiyentlər və onların yaxınları tibbi məlumatları qəbul edərkən diqqətli münasibətə, anlayışa və etibara ehtiyac duyurlar.
Nümunə:
Uyğun olmayan ifadə: “Hospitalımızda ən müasir və möhtəşəm tibbi xidmətlər göstərilir!”. Daha uyğun ifadə: “Hospitalda pasiyentlərə müasir tibbi yanaşmalar və peşəkar tibbi komandanın iştirakı ilə xidmət göstərilir.”
İkinci ifadə daha təmkinli, məlumatlandırıcı və etibarlı səslənir. O, emosional şişirtmədən istifadə etmədən təşkilatın fəaliyyətini təqdim edir.
Unutmayaq ki, səmimi ton qeyri-rəsmi danışmaq demək deyil. Peşəkar kommunikasiya həm nəzakətli, həm də insanlara yaxın ola bilər.
2. Aydınlıq – mesajın ilk oxunuşdan anlaşılması
PR mətninin əsas məqsədi məlumatı auditoriyaya düzgün və anlaşıqlı şəkildə çatdırmaqdır. Bunun üçün mürəkkəb cümlələrdən, izah edilməyən tibbi terminlərdən və lazımsız təfərrüatlardan mümkün qədər uzaq durmaq lazımdır.
Xüsusilə səhiyyə kommunikasiyasında aydınlıq mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnsan tibbi məlumatı oxuyarkən nə baş verdiyini, bunun ona necə aid olduğunu və hansı addımı atmalı olduğunu başa düşməlidir.
Məsələn, “miokard infarktı” termini istifadə edildikdə, geniş auditoriya üçün onun “ürək əzələsinə qan axınının kəskin azalması nəticəsində yaranan ciddi vəziyyət” olduğunu sadə şəkildə izah etmək faydalı ola bilər.
Aydın yazmaq məlumatı sadələşdirərək onun mahiyyətini itirmək deyil. Əksinə, mürəkkəb məlumatı düzgün, dəqiq və anlaşıqlı formada təqdim etməkdir. PR mütəxəssisi mətn hazırlayarkən özünə üç sual verməlidir:
• Oxucu əsas fikri ilk oxunuşda anlayacaqmı?
• İstifadə etdiyim terminlər auditoriyaya tanışdırmı?
• Mesajda lazımsız və ya təkrarlanan məlumat varmı?
Məsələn, təcili tibbi yardım xidmətini təqdim edən paylaşımda şöbənin fəaliyyəti haqqında uzun təsvirlə yanaşı, xidmətin hansı saatlarda göstərildiyi və müraciət üçün hansı nömrədən istifadə edilməli olduğu da aydın qeyd olunmalıdır.
3. Auditoriyanın gözləntiləri – kimə və hansı platformada müraciət edirik?
Hər auditoriyanın məlumatı qəbul etmə tərzi, maraqları və ehtiyacları fərqlidir. Buna görə PR mütəxəssisi mesajı hazırlamazdan əvvəl onun kimlər üçün nəzərdə tutulduğunu müəyyən etməlidir. Tibb müəssisəsinin əsas auditoriyaları pasiyentlər, onların yaxınları, jurnalistlər, tibb işçiləri, dövlət qurumları və geniş ictimaiyyət ola bilər. Eyni məlumat bu auditoriyalara fərqli formada təqdim edilə bilər.
Pasiyentlər üçün: sadə, aydın və empatik dil.
Jurnalistlər üçün: dəqiq faktlar, əsas məlumatlar, ekspert rəyi və etibarlı əlaqə mənbəyi.
Tibb işçiləri üçün: peşəkar terminologiya, konkret məlumat və müvafiq təfərrüatlar.
Sosial media izləyiciləri üçün: diqqəti cəlb edən başlıq, qısa mətn, anlaşıqlı vizual və aydın mesaj.
Auditoriyanın gözləntiləri seçilən kommunikasiya platformasına görə də dəyişir. Məsələn, hospitalın rəsmi saytında dərc olunan geniş maarifləndirici məqalə ilə Instagram paylaşımı eyni formada hazırlanmalı deyil. Məqalə mövzunu ətraflı izah edə bilər, sosial media paylaşımı isə əsas fikri qısa və cəlbedici təqdim etməlidir. Lakin platforma dəyişsə də, məlumatın doğruluğu və təşkilatın peşəkar üslubu qorunmalıdır.
4. Üç amilin birlikdə tətbiqi
Ton, aydınlıq və auditoriyanın gözləntiləri ayrı-ayrılıqda deyil, birlikdə işlədikdə kommunikasiya daha təsirli olur.
Təsəvvür edək ki, Mərkəzi Gömrük Hospitalı mövsümi viruslardan qorunma ilə bağlı maarifləndirici paylaşım hazırlayır.
• Ton: qayğıkeş, sakit və məsuliyyətli.
• Aydınlıq: qorunma yolları sadə və konkret ifadələrlə izah edilir.
• Auditoriyanın gözləntiləri: sosial media üçün qısa, oxunaqlı və praktik məsləhətlər təqdim olunur.
Belə bir mesaj nümunəsi: “Payız-qış mövsümündə respirator infeksiyalardan qorunmaq üçün əllərinizi mütəmadi yuyun, otaqları havalandırın və xəstəlik əlamətləri olduqda həkimə müraciət edin. Sağlamlığınızın qeydinə qalın!”
Bu mesaj qısa, aydın və qayğıkeş tondadır. Auditoriyaya konkret fayda verir və onu düzgün davranışa istiqamətləndirir.
5. PR mütəxəssisi üçün praktik yoxlama siyahısı
Hər hansı press-reliz, sosial media paylaşımı, müsahibə mətni və ya maarifləndirici materialı yayımlamazdan əvvəl aşağıdakı sualları nəzərdən keçirmək faydalıdır:
1. Ton: Mətn təşkilatın dəyərlərinə və mövzunun ciddiliyinə uyğundurmu?
2. Aydınlıq: Əsas mesaj ilk oxunuşda başa düşülürmü?
3. Auditoriya: Məlumat konkret olaraq kimə ünvanlanıb?
4. Platforma: Mətn seçilən kommunikasiya kanalına uyğun hazırlanıb?
5. Etibarlılıq: Faktlar yoxlanılıb, ifadələr isə şişirtmədən və yanlış vəd vermədən təqdim olunub?
Bu suallar PR mütəxəssisinə mesajın keyfiyyətini qiymətləndirməyə və kommunikasiya səhvlərinin qarşısını almağa kömək edir.
Effektiv PR kommunikasiyası düzgün məlumatı uyğun üslubda və auditoriyanın ehtiyaclarını nəzərə alaraq təqdim etməkdir. Ton insanlarla emosional əlaqə yaradır, aydınlıq mesajın düzgün anlaşılmasını təmin edir, auditoriyanın gözləntiləri isə məlumatın hansı formada çatdırılmalı olduğunu müəyyənləşdirir.
Xüsusilə səhiyyə sahəsində bu üç prinsipin düzgün tətbiqi yalnız təşkilatın nüfuzunu gücləndirmir, həm də ictimaiyyətin sağlamlıq haqqında məlumatları daha yaxşı anlamasına və etibarlı mənbələrə müraciət etməsinə şərait yaradır.
Yaxşı PR mesajı sadəcə oxunmur — başa düşülür, etibar qazanır və faydalı nəticəyə xidmət edir.
Dilarə Zamanova
Mərkəzi Gömrük Hospitalının
PR mütəxəssisi
