Əmək bazarında uğur qazanmaq üçün yalnız peşəkar bilik və təcrübəyə malik olmaq kifayət etmir. İnsanların sizi hansı mütəxəssis kimi tanıması, hansı sahədə sizin fikrinizə etibar etməsi və adınızı eşidəndə nəyi xatırlaması da böyük əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu məqamda şəxsi brendin mövqeləndirilməsi anlayışı ön plana çıxır.
Şəxsi brend nədir?
Şəxsi brend insanın peşəkar fəaliyyəti, bilikləri, bacarıqları, dəyərləri və başqalarında yaratdığı təəssürat əsasında formalaşan imicidir. Sadə dillə desək, şəxsi brend insanların sizi necə tanıması və hansı xüsusiyyətlərlə xatırlamasıdır.
Məsələn, bir PR mütəxəssisi dedikdə insanların ağlına strateji düşüncə, düzgün kommunikasiya, media ilə peşəkar münasibətlər və güclü mətn hazırlamaq bacarığı gəlirsə, bu, həmin mütəxəssisin şəxsi brendinin formalaşdığını göstərir.
Şəxsi brend yalnız sosial şəbəkələrdə paylaşım etmək və ya tanınmaq demək deyil. O, real biliklərə, iş təcrübəsinə, peşəkar davranışa və ardıcıl fəaliyyətə əsaslanmalıdır.
Şəxsi brendin mövqeləndirilməsi nə deməkdir?
Mövqeləndirmə — özünüzü müəyyən bir sahədə necə təqdim etmək və insanların yaddaşında hansı peşəkar mövqeyi tutmaq istədiyinizi müəyyənləşdirməkdir.
Bu proses zamanı üç əsas suala cavab vermək vacibdir:
• Mən kiməm? – Peşəm, təcrübəm və əsas bacarıqlarım hansılardır?
• Məni fərqləndirən nədir? – Hansı bilik və təcrübəm başqalarına dəyər qazandıra bilər?
• İnsanlar məni nə ilə xatırlamalıdır? – Hansı sahədə etibarlı və peşəkar mütəxəssis kimi tanınmaq istəyirəm?
Məsələn, PR sahəsində çalışan mütəxəssis özünü sadəcə məlumat hazırlayan əməkdaş kimi deyil, təşkilatın nüfuzunun qorunmasına, media əlaqələrinin inkişafına və strateji kommunikasiyanın qurulmasına töhfə verən peşəkar kimi mövqeləndirə bilər.
Bu zaman onun təqdim etdiyi məlumatlar, paylaşdığı məqalələr, həyata keçirdiyi layihələr və peşəkar ünsiyyəti eyni istiqaməti dəstəkləməlidir.
Şəxsi brendin əsasını nə təşkil edir?
1. Missiya – məqsədiniz nədir?
Missiya peşəkar fəaliyyətinizin hansı məqsədə xidmət etdiyini göstərir. Özünüzdən soruşun: Mən gördüyüm işlə kimə və necə fayda verirəm?
PR mütəxəssisi üçün missiya təşkilatlarla ictimaiyyət arasında etibarlı, şəffaf və səmərəli kommunikasiya qurmaq ola bilər.
2. Dəyərlər – hansı prinsiplərə əsaslanırsınız?
Dəyərlər peşəkar fəaliyyətinizdə rəhbər tutduğunuz prinsiplərdir. Dürüstlük, məsuliyyət, yaradıcılıq, şəffaflıq və əməkdaşlıq şəxsi brendin əsasını təşkil edə bilər. Lakin dəyərləri sadəcə bəyan etmək kifayət deyil. Onlar gündəlik işdə və qərarlarda öz əksini tapmalıdır.
3. Bacarıqlar və təcrübə – nəyi yaxşı bacarırsınız?
Şəxsi brendinizi formalaşdırmaq üçün güclü tərəflərinizi müəyyənləşdirin. Bunlara strateji kommunikasiya, media münasibətləri, məzmun yaradılması, böhran kommunikasiyası, layihələrin idarə edilməsi və rəqəmsal platformalarla işləmək daxil ola bilər.
Ən vacibi, bacarıqlarınızı konkret iş nümunələri və əldə etdiyiniz nəticələrlə təsdiqləməkdir.
4. Fərqləndirici xüsusiyyət – sizi seçilən edən nədir?
Sizi fərqləndirən xüsusiyyət yalnız bir bacarıq olmaya bilər. Müxtəlif sahələrdə topladığınız təcrübə, problemlərə yanaşmanız və biliklərinizi praktikada tətbiq etmək bacarığınız da üstünlüyünüzə çevrilə bilər.
PR mütəxəssisi şəxsi brendini necə qurmalıdır?
PR mütəxəssisi başqalarının brendini və nüfuzunu formalaşdırmağa kömək edir. Buna görə öz peşəkar imicini düzgün idarə etməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bunun üçün bir neçə istiqamətə diqqət yetirmək lazımdır:
LinkedIn profilini məqsədyönlü hazırlamaq. Profilinizdə yalnız vəzifənizi deyil, hansı sahədə təcrübəli olduğunuzu və hansı dəyəri yaratdığınızı da göstərin.
Peşəkar bilikləri paylaşmaq. PR strategiyası, media münasibətləri, reputasiyanın idarə edilməsi, rəqəmsal kommunikasiya və süni intellektin PR fəaliyyətində tətbiqi haqqında maarifləndirici yazılar hazırlayın.
Nəticələri nümayiş etdirmək. Həyata keçirdiyiniz layihələri, hazırladığınız kommunikasiya materiallarını və əldə etdiyiniz nəticələri məxfilik və peşə etikası qaydalarını qorumaqla təqdim edin.
Ardıcıl üslub yaratmaq. Müxtəlif platformalarda təqdim etdiyiniz məlumatlar, peşəkar ünsiyyətiniz və paylaşdığınız məzmun eyni peşəkar istiqaməti əks etdirməlidir.
Daim inkişaf etmək. Yeni biliklər əldə etmək, təlimlərdə iştirak etmək, peşəkar ədəbiyyat oxumaq və dəyişən kommunikasiya tendensiyalarını izləmək şəxsi brendin uzunmüddətli inkişafına kömək edir.
30 saniyəlik təqdimat – Elevator Pitch
Şəxsi brendin təqdimatında istifadə olunan effektiv üsullardan biri elevator pitch, yəni qısa peşəkar təqdimatdır. Məqsəd özünüzü təxminən 30 saniyə ərzində aydın və yaddaqalan şəkildə təqdim etməkdir.
Belə təqdimatda dörd məqam olmalıdır:
• Kim olduğunuz və hansı sahədə çalışdığınız;
• Əsas təcrübə və bacarıqlarınız;
• Fərqləndirici xüsusiyyətiniz;
• Gələcəkdə yaratmaq istədiyiniz dəyər.
Məsələn, PR mütəxəssisi özünü belə təqdim edə bilər:
“Mən ictimaiyyətlə əlaqələr və strateji kommunikasiya sahəsində çalışan mütəxəssisəm. Media münasibətlərinin qurulması, təşkilatların ictimai imicinin möhkəmləndirilməsi və mürəkkəb məlumatların auditoriyaya aydın çatdırılması istiqamətində təcrübəyə malikəm. Məqsədim kommunikasiya vasitəsilə təşkilatlarla ictimaiyyət arasında etimadı gücləndirmək və peşəkar biliklərimi yeni yanaşmalarla inkişaf etdirməkdir.”
Bu təqdimatın məqsədi özünü tərifləmək deyil, peşəkar kimliyinizi və yaratdığınız dəyəri aydın şəkildə ifadə etməkdir.
Şəxsi brenddə ən çox rast gəlinən səhvlər
Şəxsi brend qurarkən bəzi məqamlar onun effektivliyini azalda bilər:
• Özünü olduğundan fərqli təqdim etmək;
• Konkret nəticələr olmadan yalnız iddialı ifadələrdən istifadə etmək;
• Bütün auditoriyalara eyni mesajı ünvanlamaq;
• Sosial şəbəkələrdə qeyri-ardıcıl və məqsədsiz fəaliyyət göstərmək;
• Şəxsi brendi yalnız zahiri görünüş və populyarlıqla əlaqələndirmək;
• Peşəkar inkişafı dayandırmaq və dəyişən tələblərə uyğunlaşmamaq.
Unutmaq olmaz ki, güclü şəxsi brend bir gündə formalaşmır. O, zamanla toplanan təcrübə, ardıcıl kommunikasiya, real nəticələr və etibarlı münasibətlər əsasında inkişaf edir.
Şəxsi brendin mövqeləndirilməsi insanın öz peşəkar kimliyini dərk etməsi, güclü tərəflərini müəyyənləşdirməsi və yaratdığı dəyəri başqalarına düzgün çatdırması prosesidir.
PR mütəxəssisi üçün bu, xüsusilə vacibdir. Çünki onun peşəsi təkcə məlumat ötürmək deyil, həm də etimad yaratmaq, münasibətləri idarə etmək və nüfuzun formalaşmasına töhfə verməkdir.
Yadda saxlayın: şəxsi brendiniz insanların sizin haqqınızda eşitdiklərindən daha çox, sizin fəaliyyətinizdə gördükləri və təcrübə etdikləri ilə formalaşır.
Yaratdığınız dəyəri aydın ifadə edin və peşəkar fəaliyyətinizdə ardıcıl olun. Beləliklə, şəxsi brendiniz zamanla etibarlı peşəkar nüfuza çevrilə bilər.
Dilarə Zamanova
Mərkəzi Gömrük Hospitalının
PR mütəxəssisi