Müəllif: Dilarə Zamanova, PR mütəxəssis, Mərkəzi Gömrük Hospitalı
İctimaiyyətlə əlaqələr (PR) hər hansı təşkilatın uğurlu fəaliyyətində vacib rol oynayan bir sahədir. PR yalnız media ilə əlaqə qurmaq deyil, həm də təşkilatın etibarını qorumaq, mesajlarını düzgün auditoriyaya çatdırmaq və qarşılıqlı əlaqəni gücləndirmək deməkdir. Bu prosesin təməlində isə PR-planlaşdırma dayanır.
1. PR-planlaşdırma nədir?
PR-planlaşdırma, təşkilatın məqsədlərinə uyğun olaraq ictimaiyyətlə əlaqə strategiyasını sistemli şəkildə qurmaqdır. Bu proses yalnız təsadüfi fəaliyyətlərdən ibarət deyil; əksinə, məqsədyönlü, ölçülə bilən və effektiv fəaliyyətləri əhatə edir.
PR-planlaşdırmanın əsas məqsədləri:
• Təşkilatın ictimai imicini qorumaq və gücləndirmək
• Auditoriya ilə effektiv ünsiyyət yaratmaq
• Böhran vəziyyətində düzgün və sürətli kommunikasiya təmin etmək
• Brendin tanınmasını və etibarını artırmaq
2. PR-planlaşdırmanın mərhələləri
a) Vəziyyət analizi
PR-planlaşdırma prosesinə başlamazdan əvvəl təşkilatın mövcud vəziyyəti təhlil edilməlidir:
• Brendin və təşkilatın indiki imici
• Auditoriyanın gözləntiləri və ehtiyacları
• Mövcud kommunikasiyaların effektivliyi
• Rəqiblərin PR strategiyaları
Bu mərhələdə SWOT analizi (Güclü tərəflər, Zəif tərəflər, Fürsətlər, Təhlükələr) PR strategiyasının qurulmasında əsas alət kimi istifadə olunur.
b) Məqsəd və hədəflərin müəyyən edilməsi
PR-planın uğuru konkret və ölçülə bilən məqsədlərlə müəyyən edilir. Məqsədlər SMART prinsipi ilə qurulmalıdır:
• S – konkret (Specific)
• M – ölçülə bilən (Measurable)
• A – əldə edilə bilən (Achievable)
• R – realistik (Realistic)
• T – vaxtla məhdudlaşdırılmış (Time-bound)
Məsələn, “Növbəti 6 ay ərzində sosial media izləyici sayını 20% artırmaq” və ya “Tibb müəssisəsinin xidmətlərindən məmnun olan xəstələrin rəylərini artırmaq” kimi konkret hədəflər SMART standartına uyğundur.
c) Strategiya və mesajların müəyyən edilməsi
PR-planın bu mərhələsində hansı mesajların, hansı kanallar vasitəsilə və hansı auditoriyaya çatdırılacağı müəyyən edilir. Burada əsas prinsiplər:
• Mesajın aydın və sadə olması
• Auditoriyanın maraq və ehtiyaclarına uyğun olması
• Brendin dəyərlərini əks etdirməsi
d) Taktikaların və alətlərin seçilməsi
PR strategiyası həyata keçirilmək üçün taktikalara çevrilməlidir. Buraya daxildir:
• Mətbuat açıqlamaları, xəbərlər, press-relizlər
• Sosial media kampaniyaları və influencer əməkdaşlıqları
• Xəbər bülleteni
• İctimai tədbirlər, seminarlar və konfranslar
e) Monitorinq və qiymətləndirmə
PR-planın effektivliyi yalnız icra ilə bitmir. Kampaniya zamanı və sonunda nəticələr ölçülməli və qiymətləndirilməlidir. Bunun üçün istifadə olunur:
• Medianın monitorinqi (necə görünürük?)
• Sosial media analitikası (reach, engagement, feedback)
• Auditoriyanın rəy sorğuları
• Hədəflərə çatma səviyyəsi
3. PR-planlaşdırmanın əhəmiyyəti
Effektiv PR-plan olmadan təşkilatın fəaliyyəti təsadüfi və nizamsız olur. Planlaşdırma aşağıdakı üstünlükləri təmin edir:
• Resursların düzgün istifadəsi
• Böhranların daha tez idarə olunması
• Auditoriya ilə davamlı və səmərəli əlaqə
• Etimad və brend güvəninin möhkəmlənməsi
4. Praktik tövsiyələr
• PR-planı illik və ya layihə əsasında qurmaq, lakin çevik olmaq
• Mesajların bir neçə kanalda uyğun və ardıcıl şəkildə paylaşılmasını təmin etmək
• Rəqəmsal trendləri izləmək və sosial media alqoritmlərinə uyğun strategiya hazırlamaq
• Auditoriya ilə ikitərəfli ünsiyyəti prioritet etmək
PR-planlaşdırma yalnız sənəd hazırlamaq deyil, təşkilatın kommunikasiya fəaliyyətlərini strateji və məqsədyönlü şəkildə qurmaqdır. Düzgün planlaşdırılmış PR strategiyası təşkilatın etibarını gücləndirir, auditoriya ilə etibarlı əlaqələr qurur və böhran vəziyyətlərində düzgün idarəetmə imkanını təmin edir.
Uğurlu PR-planlaşdırma həm nəzəri bilik, həm təcrübə, həm də yaradıcılığı tələb edir. Təşkilat rəhbərləri və PR mütəxəssisləri üçün planlama, fəaliyyətin əsas sütunu olmalıdır.
Mərkəzi Gömrük Hospitalının
PR mütəxəssisi Dilarə Zamanova
