Əsas məqamlar:

BFB 2030-cu ilədək bazar kapitalizasiyasını ÜDM-in 10%-nə çatdırmağı hədəfləyir

PAŞA Bank-ın IPO-su bazar kapitalizasiyasını 25–30% artıra bilər

BFB bazara çıxış imkanlarını genişləndirmək üçün Abu Dabi-nin Tabadul platforması ilə inteqrasiya olunacaq

Müəllif: Nailia Bağırova

Bakı Fond Birjası qarşıdan gələn bank IPO-su və Abu Dabi ilə rəqəmsal tərəfdaşlıq vasitəsilə sürətli artıma nail olmağı və xarici kapital cəlb etməyi planlaşdırır. Bu barədə BFB-nin İdarə Heyətinin sədri Ruslan Xəlilov Reuters-ə müsahibəsində bildirib.

Hazırda səhm bazarının kapitalizasiyası neft hasil edən Azərbaycanın ÜDM-inin cəmi 3%-nə bərabərdir. Xəlilov qeyd edib ki, bu göstərici 2027-ci ilin ortalarına qədər 5%-ə, 2030-cu ilə qədər isə 10%-ə yüksələcək.

Onun sözlərinə görə, birja repo əməliyyatlarının üstünlük təşkil etdiyi modeldən uzaqlaşaraq IPO-lar və beynəlxalq ticarət platformaları ilə rəqəmsal inteqrasiya vasitəsilə daha geniş səhm və istiqraz bazarının inkişafına yönəlir.

2025-ci ildə birjada ümumi dövriyyə 71 milyard manatdan (41,7 milyard dollar) 64 milyard manata (37,5 milyard dollar) enib ki, bu da repo seqmentinin ayrılması ilə əlaqədardır.

Bununla belə, əsas bazar seqmentlərində artım müşahidə olunub: dövlət qiymətli kağızları üzrə dövriyyə 58,1%, daxili korporativ bazarda aktivlik isə 5,26% artıb.

“Bizim məqsədimiz bank sektorunun likvidliyini və Maliyyə Nazirliyinin əməliyyatlarını əks etdirən repo həcmlərini artırmaq deyil. Diqqətimiz bazarın əsaslarını – səhmlər və dövlət qiymətli kağızlarını – gücləndirməyə yönəlib,” – deyə Xəlilov bildirib.

Əsas artım drayverlərindən biri ölkənin sistem əhəmiyyətli banklarından biri olan PAŞA Bank-ın planlaşdırılan IPO-su olacaq.

Xəlilovun sözlərinə görə, bu listinq ümumi bazar kapitalizasiyasını 25–30% artıra bilər. Bank yaz mövsümündə səhmlərinin 5%-ni, əsasən pərakəndə investorlar üçün, təklif etməyi planlaşdırır.

“PAŞA Bank-ın Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB) ilə birlikdə bazarda olması likvidlik üçün ikili mühərrik yaradacaq. İnvestorlar bir neçə ‘blue-chip’ səhm arasında seçim edə bildikdə, investisiya simvolik deyil, strateji xarakter daşıyır,” – deyə Xəlilov vurğulayıb.

Bu aydan etibarən birja Abu Dabi Fond Birjası (ADX) tərəfindən yaradılmış Tabadul rəqəmsal platforması ilə tam inteqrasiyaya başlayacaq. Bu, brokerlər üçün qarşılıqlı bazar çıxışı yaradacaq və Azərbaycan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qazaxıstan və digər iştirakçı bazarlar arasında əlaqəliliyi gücləndirəcək.

Xəlilov həmçinin BFB-nin Dünya Birjalar Federasiyasına (WFE) tamhüquqlu üzv qəbul olunmasını şəffaflığın artırılması və beynəlxalq standartlara uyğunlaşma baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirib.

BFB 2026-cı ilin sonunadək istiqrazların təkrar bazarında tam rəqəmsal ticarəti işə salmağı planlaşdırır. 2027-ci ilin ilk yarısında isə repo əməliyyatlarının birjadankənar (OTC) bazardan elektron ticarət platformasına köçürülməsi və birja sistemlərinin mobil bank tətbiqlərinə inteqrasiyası nəzərdə tutulur.

“Məqsədimiz pərakəndə investorların bir kliklə səhm və ya istiqraz ala bilməsini təmin etməkdir,” – deyə Xəlilov bildirib.

2025-ci ildə ən sürətlə artan seqmentlərdən biri təkrar səhm ticarəti olub və 70% artım göstərib. Hazırda bazarda təxminən 16 min səhm və 7 min istiqraz mövcuddur.

“2030-cu ilə qədər Azərbaycanın kapital bazarı milli iqtisadiyyatın tam inteqrasiya olunmuş və şəffaf sütununa çevrilərək, məhdud maliyyə alətlərindən asılılığı azalda bilər,” – deyə Xəlilov qeyd edib.